واریکوسل

واریکوسل

واریکوسل

عقیمی مردان (واریکوسل)

واریکوسل (واریس بیضه) به بزرگ شدن عروق و وریدهای بیضه گفته می‌شود که معمولا در ۱۰٪ مردان دیده می‌شود و حدودا ۴۵٪ درصد آن‌ها را دچار عقیمی (برگشت‌پذیر) می‌کند. واریکوسل در بیضه سمت چپ یا دو طرفه دیده می‌شود و در بیضه سمت راست بدون دخالت بیضه سمت چپ خیلی نادر است. راه تشخیص آن این است که در بالای بیضه یک توده لمس شود مثل این که چند کرم در بالای بیضه باشد. واریکوسل در بعضی افراد با درد و در بعضی بدون درد است که باید در هر دو صورت به پزشک مراجعه شود. درمان واریکوسل فقط عمل جراحی است که باید به دو صورت عمل گردد:

اگر همراه با درد باشد

اگر باعث تغییر در کیفیت اسپرم شود.

فعالیت زیاد، مسائل ارثی و مشکلات عروقی نیز باعث عود واریس و ایجاد واریکوسل می شود. به علت پرخونی بیضه‌ها هنگام به‌وجود آمدن واریکوسل‌ها، درجه‌ی حرارت بیضه‌ها بالا رفته و باعث کاهش اسپرم‌سازی و احتمال عقیم شدن در دراز مدت می شود و از آنجاکه قسمت عمده اسپرم‌ سازی با بیضه‌ی چپ است، برای همین واریکوسل‌ های سمت چپ بیشتر با عقیمی همراه است. اصولا واریکوسل‌ها تقسیم‌بندی گوناگونی دارند و در درجه‌های بالا وریدهای بیضه کاملا بزرگ و پیچ‌دار شده و در حالت ایستاده کاملا معلوم‌اند و در موارد زودرس فقط در هنگام ایستادن و زور زدن وریدها قابل لمس می‌شوند. جراحی واریکوسل در موارد علامت‌دار شدن شامل سنگینی بیضه‌ها، درد و نازایی صورت می‌گیرد. در حقیقت واریکوسل بیضه‌ها درمان علامتی دارد.

واریکوسل بیماری سنین جوانی است.

حدود یک ششم مردان واریکوسل دارند. در مردانی که دچار ناباروری هستند، این رقم بالاتر است و به ۴۰ درصد می‌‌رسد. واریکوسل شایع‌ترین علت تولید کم اسپرم و کاهش کیفیت آن است، گرچه همه واریکوسل‌ها بر تولید اسپرم اثر نمی‌گذارند.

اغلب واریکوسل‌ها در طول زمان ایجاد می‌شوند. خوش‌بختانه اغلب واریکوسل‌ها به آسانی تشخیص داده می‌شوند، و اگر علامت‌دار شده باشند، می‌توان آن‌ها را با جراحی ترمیم کرد.

بیمار ممکن است با شکایت بزرگی، عدم تقارن بیضه ها، درد بیضه و پس از ازدواج، با ناباروری مراجعه کند.

اکثر مبتلایان به واریکوسل به دلیل از دست دادن توانایی تولید اسپرم‌های مناسب دچار ناباروری نیز می‌شوند. این بیماری با عمل جراحی قابل درمان است و حتی ناباروری مردان را نیز تاحدود زیادی می‌توان از بین برد. البته اگر واریکوسل در یک مرد مسن به طور ناگهانی بروز کند، می‌تواند نشانه‌ی بدی باشد چرا که تومورهای کلیه می‌توانند باعث بروز این حالت در افراد مسن شوند.

علائم

واریکوسل، اغلب علامتی ایجاد نمی‌کند. ندرتا واریکوسل درد ایجاد می‌کند که ممکن است در طول روز به علت فعالیت‌های جسمی بدتر شود و به طور شاخص با خوابیدن به پشت تخفیف می‌یابد. در طول زمان ممکن است واریکوسل‌ها بزرگ تر و چشمگیرتر شوند.

علل

اگرچه علت دقیق ایجاد واریکوسل معلوم نیست، اما بسیاری معتقدند که دریچه‌های غیرطبیعی درون وریدها مانع جریان خون طبیعی در آن‌ها می‌شوند و پس زدن خون، به گشاد شدن وریدها می‌انجامد.

واریکوسل معمولا در ناحیه بیضه چپ رخ می‌دهد، که به علت موقعیت ورید بیضه‌ای چپ است. اما واریکوسل در یک بیضه، بر تولید اسپرم در هر دو بیضه تاثیر می‌گذارد.

در سنین ۱۵ تا ۲۵ سالگی، بیشترین احتمال بروز واریکوسل وجود دارد.

تشخیص

از آنجایی‌که واریکوسل معمولا علامتی ندارد،‌ اغلب در حین ارزیابی ناباروری یا معاینه جسمی کشف می‌شود.

پزشک در معاینه جسمی، ممکن است توده غیردردناک کلاف‌مانندی را در بالای بیضه لمس کند. برخی از افراد، این توده را به صورت احساس “کیسه‌ای از کرم” وصف می‌کنند. اگر این توده به اندازه‌ی کافی بزرگ باشد، پزشک در حالت ایستاده، می‌تواند آن را لمس کند.

اگر واریکوسل فرد کوچک‌تر باشد، پزشک ممکن است از او بخواهد نفس عمیقی کشیده و چند ثانیه آن را نگه داشته و به پایین زور بزند.

واریکوسل ممکن است باعث ناباروری شود. وریدهای بیضه، خون را در شریان بیضه سرد می‌کنند، و به این ترتیب به حفظ درجه حرارت مناسب برای تولید مناسب اسپرم کمک می‌کنند. واریکوسل با مسدود کردن جریان عادی خون، ممکن است باعث شود درجه جرارت بیضه‌ها بیش از حد بالا رود، و به این ترتیب بر تولید اسپرم و حرکت آن اثر بگذارد.

درمان

درمان واریکوسل ممکن است ضروری نباشد. اما در صورت ناباروری یا درد یا تحلیل‌رفتگی بیضه‌ها بر اثر واریکوسل، ممکن است لازم باشد واریکوسل ترمیم شود. درمان، با هدف بستن وریدهای آسیب‌دیده و هدایت جریان خون به وریدهای طبیعی انجام می‌گیرد.

ترمیم واریکوسل ممکن است با جراحی باز، یا جراحی از طریق لاپاراسکوپی، و یا بستن ورید با بالون یا فنر از راه پوست (آمبولیزاسیون از راه پوست) انجام گیرد.

روش لاپاروسکوپی(laparoscopic varicocelectomy) یکی از روش‌های درمانی است که امتیاز آن برش کوچکتر و بزرگنمایی حین جراحی است .

توصیه‌های پزشکی

از پوشیدن لباس‌های زیر بسیار تنگ اجتناب کنید و سعی کنید لباس‌های زیر راحت باشند.

از ضربه‌زدن‌های مکرر همچون پدال زدن اجتناب کنید.

شب‌ها بعد از رسیدن به منزل برای نیم ساعت پاها را بالا نگه دارید تا خون به پایین جریان پیدا کند.

از ایستادن به مدت طولانی اجتناب کنید.

در صورت احساس درد مختصر در ناحیه مذکور سریعا به پزشک مراجعه کنید و نگذارید که درد پیشرفت کند.