پلیسه معده

a03243257214102a

پلیسه‌ معده (پلیکاسیون)

روش نوین درمان چاقی با جراحی بسته

پلیسه‌ معده روشی نوین در درمان بیماران مبتلا به چاقی است. این روش که در سال‌های اخیر فراوانی بیشتری پیدا نموده است، با ایده‌ی اجتناب از روش‌های پر هزینه و پر خطر در درمان جراحی بیماری چاقی و روی آوردن به کارهای محافظه کارانه‌تر، برای اولین بار حدود دوازده سال پیش توسط جراحان ایرانی به دنیا معرفی گردید و پس از مشاهده نتایج آن و تایید مراکز معتبری مانند cleavland به‌عنوان یکی از محبوب‌ترین روش‌ های جراحی چاقی با عوارض بسیار کم، مورد استقبال بیماران و جراحان قرار گرفت.

پلیسه معده برای چه بیمارانی مناسب است؟

این روش در بیمارانی که حدود ۳۰ کیلوگرم اضافه وزن دارند، روش مناسبی است.

نحوه‌ی انجام

این عمل به روش لاپاروسکوپی و با بی‌هوشی عمومی انجام می‌گیرد. در این روش طول معده را روی هم پلیسه (شبیه ساسون) می‌زنیم تا فضای داخل معده تنگ شود. از این‌رو بیمار به‌دلیل کوچک شدن فضای معده قادر به خوردن حجم زیاد غذا نخواهد بود.

عوارض پلیسه معده

از آن‌جا که در این روش هیچ قسمتی از معده بریده نمی‌شود، احتمال بروز عوارضی چون نشت داخل شکمی و یا خون‌ریزی کم است ,اما صفرنیست .

پلیسه معده یک روش دائمی بوده و می‌تواند برای همیشه بماند.

در ۱۵-۱۰ درصد موارد پس از ۵ سال و به دنبال پرخوری زیاد، معده می‌تواند تا حدودی متسع شده و پلیسه‌ها از یکدیگر فاصله بگیرند.

در صورتی‌که بیمار مجددا سیر افزایش وزن را تجربه نماید، امکان عمل و پلیسه مجدد، به‌منظور کاهش حجم معده وجود دارد.

مزایای پلیسه معده

۱- این روش قابل برگشت بوده و در صورت بروز هرگونه مشکلی می‌توان معده را به شکل اول برگرداند .

۲- این روش تکنیک مناسبی برای بیمارانی که تمایل کمتری به مراجعات مکرر دارند است.

۳- با لاپارسکوپی انجام می‌شود و به دلیل عدم برش جراحی، بیمار درد کم‌تری تحمل می‌کند.

۴- تغییری در مسیر جذب غذا ایجاد نمی‌شود و بیمار پس از عمل نیاز کم‌تری به داروها و مکمل‌های غذایی دارد.

رژیم غذایی بیمار بعد از عمل پلیسه معده

دو هفته‌ی اول بعد از عمل، رژیم مایعات و دو هفته‌ی دوم پوره‌ جات و غذای میکس (آسیاب شده) است.

غذای بیمار بعد از یک‌ماه معمولی و لی باحجم اندک خواهد بود.

تغییر عادات غذایی زیر می‌تواند به کاهش وزن سریع‌تر بیمار و تثبیت وزن او کمک نماید:

۱- به‌آرامی غذا بخورید تا مزه غذا را حس کنید و لذت ببرید .

۲- غذا را به‌خوبی بجوید تا غذا در دهان شما به‌خوبی خرد شود و نیاز به آب برای بلعیدن غذا نباشد.

۳- از خوردن نوشابه‌های گازدار، شیرینی‌جات , بستنی و تنقلات پر کالری به‌شدت پرهیز کنید.

۴- فقط در سه وعده‌ی اصلی غذا میل کنید.

۵- نیم ساعت قبل و نیم ساعت بعد از غذا آب ننوشید.

۶- چهار ساعت قبل از خواب چیزی نخورید.

۷- الکل مطلقا ممنوع است.

پلیسه معده روشی نوین در درمان بیماران مبتلا به چاقی است. این روش که در سالهای اخیر فراوانی بیشتری پیدا نموده است، با ایده اجتناب از روش های پر هزینه  و پر خطر در درمان جراحی بیماری چاقی و روی آوردن به کارهای محافظه کارانه تر، برای اولین بار توسط جراحان ایرانی به دنیامعرفی گردید و پس از آن به عنوان یکی از محبوبترین روش های جراحی چاقی با عوارض بسیار کم، مورد استقبال بیماران و جراحان قرار گرفت.

پلیسه معده برای چه بیمارانی مناسب است

این روش در بیمارانی که حدود ۳۰-۳۵ کیلوگرم اضافه وزن دارند، روش مناسبی می باشد.این بیماران ضریب چربی یا همان BMIبین ۳۵ تا ۴۰ دارند. و بخصوص برای بیماران شهرستانی که امکان مراجعه برای ویزیتهای دوره ای رابه تهران ندارند توصیه میشود.از آنجایی که جمعیت افرادی که اضافه وزنشان ۳۰ تا ۴۰ کیلوگرم است بیشتر از سایر بیماران چاق میباشد, طرفداران این روش بیشتر بچشم میخورند ولی برخلاف رغبت زیاد بیماران به این عمل ,همکاران جراح کمتر تمایل به انجام این عمل دارند و دلیل آن سختی عمل برای جراح است و امیدوارم همکاران جوان ما با تحمل سختی , آسایش وراحتی بیشتر را به بیمارانشان هدیه کنن.

نحوه انجام پلیسه معده

این عمل به روش لاپاروسکوپی و با بیهوشی عمومی انجام می گیرد. در این روش طول معده را به صورت دامن روی هم پلیسه می زنیم تا فضای داخل معده تنگ گردد. از این رو بیمار به دلیل کوچک شدن فضای معده قادر به خوردن حجم زیاد غذا نخواهد بود.ودر این روش هیچ قسمت از معده برداشته نشده وحذف نمیگردد ,لذا میتوان به هر دلیلی که نخواهیم معده را به حالت اول برگردانیم.

عوارض پلیسه معده

از آنجا که در این روش هیچ قسمتی از معده بریده نمی شود، احتمال بروز عوارضی چون نشت داخل شکمی و یا خونریزی بسیار اندک است.ودرصورتی که عارضه ای رخ دهد ,با بازکردن پلیسه مشکل ایجاد شده برطرف خواهد شد.

پلیسه معده یک روش دائمی بوده و میتواند برای همیشه در بدن باقی بماند.

در ۱۵-۱۰ درصد موارد پس از ۵ سال و به دنبال پرخوری زیاد، معده می تواند تا حدودی متسع شده و پلیسه ها از یکدیگر فاصله بگیرند. در صورتی که بیمار مجددا سیر افزایش وزن را تجربه نماید، امکان عمل و پلیسه مجدد، به منظور کاهش حجم معده وجود دارد.

در این اواخر روشی را ابداع کردیم که همزمان میتوان روده باریک راهم کوتاه میکنیم تا بیمار بیشتر  لاغر شود و ماندگاری عمل پلیسه بیشتر شود . روده ای که کوتاه میشود از قسمتی که مواد مهم را جذب میکند نیست و از قسمتهایی است که چربیها بیشتر جذب میگردد و نام این عمل را پلیسه با بای پس روده باریک گذاشتیم ولی باید یادآور بشم که این عمل با عمل بای پس روده باریک که اختلال جذب شدید ایجاد میکند متفاوت است.

مزایا پلیسه معده

این روش قابل برگشت بوده و بعد از گذشت زمان، در صورت بروزهرگونه مشکلی میتوان معده را به شکل اول برگرداند .

این روش برای خانمهایی که در آینده تصمیم به بارداری دارند روش مناسبی است . همچنین این روش تکنیک مناسبی برای بیمارانی که تمایل کمتری به مراجعات مکرر دارند می باشد.

 با لاپارسکوپی انجام میشود وبه دلیل عدم برش جراحی، بیمار درد کمتری تحمل می نماید .

 تغییری در آناتومی معده ایجاد نمیشود و عوارض اعمال جراحی بزرگ را ندارد.

به دلیل ایجاد محدودیت حجم و عدم ایجاد اختلال جذب، بیمار پس از عمل نیاز کمتری به داروها و مکمل های غذایی دارد.

هزینه آن از روشهای مشابه کمتر است

مدت بستری معمولا یک شب است.

برگشت به کار هم سریعتر میباشد و معمولا بعد از یکهفته میتوان مشغول بکار شد

رژیم غذایی بیمار بعد از عمل پلیسه معده

رژیم غذایی بیمار بعد از عمل رژیم غذایی معمول و تنها در حجم اندک خواهد بود. تغییر عادات غذایی زیر می تواند به کاهش وزن سریعتر بیمار و  تثبیت وزن او کمک نماید:

 به آرامی غذا بخورید.و از قاشق کوچک استفاده کنین

غذا را به خوبی بجوید تا غذا در دهان شما به خوبی خرد شود.

 از خوردن نوشابه های گازدار، شیرینیجات و تنقلات پر کالری  و الکل به شدت پرهیز نمایید

در دوهفته اول بعد از عمل بایستی از مایعات و در دو هفته دوم بعد از عمل غذاهای معمولی ولی میکس شده مصرف کنین و بعد از یکماه وضعیت طبیعی خواهد شد و از غذایی که سایر افراد خانواده مصرف میکنند  شما نیزمیل کنید

همراه با غذا از مایعات مصرف نکنید و به فاصله نیم ساعت قبل از غذا خوردن مایعات میل کنین

رژیم غذایی بعد از پلیکاسیون پلیسه معده

اگر چه نظیر روش های دیگر کوچک کننده حجم معده؛ رژیم غذایی بعد از عمل با حجم های خیلی کم مایعات غیر پختنی نظیر شربت؛ شیر و اب میوه شروع می شود ولی تفاوت عمده این روش با موارد دیگر در این است که غذاهایی که نیاز به حرکات دودی شدید معده بمنظور جذب آن ها را دارد؛ در این روش بعلت دوخته شدن معده به هم و دردناک بودن تحریک حرکات معده با آن غذاها؛ حتی طی زمان طولانی تر نیز براحتی قابل استفاده نیست.

عملا در چهار مرحله رژیم های غذایی افراد تغییر می کند. در فاز اول که حدود ۲ هفته طول میکشد؛ با حداکثر بلع ۵۰ سی سی در هر وعده غذایی که حداقل فاصله وعده ها باید ۱۵ دقیقه باشد؛ فرد مجاز است که صرفا شیر؛ شربت؛ آب میوه طبیعی و آب میل کند. فاز دوم نیز که ۲ هفته طول می کشد دو تفاوت عمده با دوره قبل دارد و آن حذف استفاده از هر گونه مواد قندی و امکان استفاده از مواد پختنی می باشد. لذا شربت در فاز دوم قطع و به جای آن آب سوپ رژیمی که خالی از غلات؛ حبوبات و مواد نشاسته ای بوده و مملو از مواد پروتئینی و ویتامینی است برای بیماران توصیه می شود. آب میوه در این مرحله به پوره میوه تبدیل می شود تا بیمار با غذای نسبتا سفت تر آشنا شود. در فاز سوم که مرحله قبل از رژیم غذایی عادی است و به مدت ۲ هفته طول می کشد تنها تفاوت عمده تبدیل غلظت مواد به حد بالاتر می باشد؛ بدینصورت که بیماران می توانند بجای شیر از ماست استفاده کنند؛ یا میوه هایشان را بصورت طبیعی میل کنند و بجای آب سوپ تمامی محتویات سوپشان را که شامل گوشت؛ هویج؛ قارچ و … می باشد را نیز میل می کنند. رژیم انتهایی که عمدتا رژیم حجم بوده و محدوده خورد و خوراک را تعیین می کند دراز مدت بوده و شامل صبحانه؛ ناهار و شام؛ طبق عرف خانواده های ایرانی بوده و تنوع غذاهای مورد استفاده بیشتر است. مهمترین نکته در رژیم های شدید بعد از عمل؛ پرهیز صد در صدی از مصرف چربی ها و کربوهیدراتها و بجای آن مصرف قابل توجه مواد ویتامینی و پروتئینی می باشد. از ماه دوم بعد از عمل؛ معمولا ورزش بصورت پیاده روی تند و یا دویدن آرام؛ حداقل یک ساعت در روز توصیه می شود. بعد از ۶ ماه از عمل اگر چه فرد همچنان باید در رژیم غذایی باشد ولی مهمترین نکته؛ تعادل بین مصرف و سوزاندن میزان کالری روزانه می باشد. بدینصورت که اگر چه فرد در مصرف هر غذایی آزاد خواهد بود؛ ولی باید ما به ازای مصرف آن کالری ایجاد شده را با تحرک معادل آن که معمولا بصورت دویدن آرام است جبران کند.

عوارض پلیکاسیون پلیسه معده

بدنبال عمل پلیکاسیون شرایط جدیدی ایجاد می شود که بطور غیر قابل اجتناب محدودیت ها و مشکلاتی ممکن است برای بیماران بوجود اورد.

از جمله آنها حالت تهوع رفلکسی به مدت حداکثر ۴۸ ساعت؛

درد های پریودیک ناحیه فوقانی شکم بعلت انقباضات عضلات معده در ۲-۳ روز اول بعد از عمل؛

ضعف واضح و چشمگیر در دوران یک هفته اول بعد از عمل؛

ترش کردن و پس زدن ترشحات معده به داخل مری بعلت فضای محدود معده و فشار بالای داخل معده بعد از عمل؛ باد گلوی بعد از عمل بعلت بلع هوا حین خوردن مایعات و نبود فضای کافی در معده و عملا اجبار به خروج هوا از معده به بیرون از راه دهان تا زمانی که فرد بتواند جلوی بلع هوا را حین خوردن بگیرد و تغذیه خیلی محدود و با فواصل کم در ۴۵ روز اول بعد از عمل می باشد.

جدای از موارد فوق ممکن است بعنوان عارضه بعد از عمل سه مشکل مهم رخ دهد:

الف) تنگ شدن بیش از حد مسیر خروجی معده بعلت پلیکاسیون معده در فرم خیلی شدید و گیر کردن چین های به داخل رانده شده در مسیر تنگ شده معده؛ در این حالت تهوع بیمار تداوم داشته و بهیچوجه کاهش نمی یابد. بزاق دهان بصورت استفراغ؛ مرتبا همراه مقادیر زیاد کف خارج می شود و در صورت تاخیر در اصلاح محل دوخت و دوز می تواند منجر به اختلالات الکترولیتی و عوارض مربوطه شود. علت بروز این عارضه دوختن قسمت انتهایی معده نظیر قسمت فوقانی معده است. چرا که در قسمت دیستال معده و بعد از قسمت تنه معده چین های زیادی به داخل معده رانده شده است و اگر در قسمت انتر فضای کافی در معده باقی نگذاریم چین های به داخل رانده شده ممکن است در مسیر خروجی گیر کنند. لذا جهت جلوگیری از این مشکل باید مسیر دوختن معده در انتر با مسیر دوختن معده در تنه در یک خط باشد و کم شدن حجم چین های رانده شده در انتر موجب این نشود که پلیکاسیون را در این ناحیه تنگ تر کنیم. در قسمت ابتدایی معده نیز چنانچه زاویه هیس را کاملا آزاد کنیم و فوندوس معده را به داخل چین دهیم باعث می شود که مخاط چین خورده به داخل؛ براحتی وارد مری شده و تابلوی انسداد قسمت انتهایی مری را ایجاد کند. برای جلوگیری از این مشکل توصیه به حفظ زاویه هیس و چین دادن معده در خم بزرگ در دو لایه که به هم وصل می شوند می شود. در این حالت معده چین خورده به داخل عملا در جداره خم بزرگ معده فیکس می شود و امکان تحرک نخواهد داشت. شیوع این عارضه در بین بیماران مولف سه مورد از ۷۰۰ مورد بیمار عمل شده بوده است.

ب) سوراخ شدن معده: مکانیزم ایجاد این عارضه می تواند

  1. A) در محل گرفتن معده با وسیله مخصوص نگهدارنده معده باشد؛
  2. B) یا در محل بخیه ها بعلت تحت کشش بودن غیر عادی یک نقطه و یا بعلت ایراد تکنیکی بوده و یا نهایتا
  3. C) بعلت بیرون زدگی چین به داخل رانده شده از بین بخیه ها و ایجاد حالتی نظیر روده کور و یا بادکنک با دهانه تنگ و یک طرفه که بتدریج بزرگ تر شده تا بترکد باشد. این حالت اخیر معمولا در بالاترین نقطه معده و در فوندوس که معده نازک تر و بدنبال پلیکاسیون ایسکمیک تر هست رخ می دهد.

تابلوی این حالت در اوائل بروز این عارضه بسیار مبهم و گمراه کننده است و تشخیص سریع این عارضه و درمان به موقع ان است که می تواند جلوی مشکلات عدیده بعدی را بگیرد. مهمترین نکاتی که می تواند کمک کننده باشد: درد بهنگام تنفس عمیق در پهلوی چپ؛ افزایش ضربان قلب و تنفس؛ لکوسیتوز شدید و نهایتا احساس ناخوشایند بیمار می باشد. در صورت تشخیص سریع براحتی محل سوراخ شده را می توان به روش لاپاروسکوپی شناسایی و درمان کرد. و چنانچه دیر تشخیص داده شود عفونت های مقاوم و سپسیس شکمی می تواند حتی کشنده باشد. در تجربیات مولف تا به حال سه مورد سوراخ شدگی معده رخ داده است که یکی در محل گراسپر؛ یکی در محل بخیه و یکی نیز با مکانیسم بیرون زدگی چین معده از بین سوتور ها بوده است. به دنبال اصلاح تکنیک پلیکاسیون و کاربرد دو ردیف بخیه در مسیر چین خوردگی معده؛ عملا امکان بیرون زدگی چین پلیسه شده به خارج منتفی شده است.

ج) دوباره چاق شدن: اگر چه بعد از عمل بیماران دارای احساس بی میلی به غذا و سیری کاذب می باشند و حجم

موثر معده شان کمتر از ۵۰ سی سی می باشد ولی به مرور زمان و طی ۴ سال تا حجم ۲۵۰ سی سی می رسد. در طی این زمان در افراد با انگیزه بالا در رعایت رژیم غذایی و اجرای ورزش پاسخ بدن معمولا مناسب و چشمگیر می باشد. چنانچه طی این ۴ سال نحوه زندگی بیماران اصلاح نشود و فعالیت بدنی و نوع خورد و خوراک شان تغییر نیابد؛ عملا در معرض عود چاقی بصورت تدریجی قرار خواهند گرفت؛ چیزی که در متد های دیگر جراحی چاقی بروش کوچک کردن معده نظیر اسلیو و یا باندینگ نیز دیده می شود.

در امار مولف عملا علیرغم انتخاب با وسواس بیماران جهت این عمل؛ بعد از ۴ سال حدود ۱۵% بیماران مجددا مبتلا به چاقی شده اند که موید عدم پایبندی به برنامه جدید غذایی و فعالیت بدنی روزانه می باشد.

توصیه می شود اگر بیماران قصد استفاده از پلیکاسیون جهت درمان بیماری چاقی را دارند؛ و می خواهند از حداقل ریسک جانی در رسیدن به وزن مناسب استفاده کنند؛ حتما از لحاظ روحی پذیرش برنامه جدید زندگی خود را شامل تغییر در مدل خورد و خوراک و افزایش فعالیت های بدنی را در خود مطمئن شوند.

نحوه عمل پلیسه معده

در این عمل که به روش لاپاروسکوپیک انجام می شود؛ ضمن انجام بررسی های متداول قبل از اعمال چاقی در هر بیمار و دریافت آنتی کواگولان پیش گیرانه قبل از عمل؛ بیمار در وضعیت خوابیده به پشت در حالیکه پاها کنار هم قرار گرفته ،با پنس روده ؛ معده را گرفته و به بالا نگه میداریم (کمک جراح) و بکمک لیگاشور و پنس نگهدارنده از حدود ۴ سانتیمتر مانده به پیلور وارد فضای خلف معده شده و از سمت خم بزرگ معده به آرامی چسبیده به جداره معده؛ آنرا از اتصالات به چادرینه بزرگ تا ناحیه مجاور زاویه هیس در کنار مری آزاد می کنیم.به کمک پرولن یا نایلون دو صفر و بصورت بخیه های متصل به هم از بالاترین نقطه فوندوس معده؛ چین دادن معده را شروع می کنیم به گونه ای که در بخیه ها فوندوس آزاد شده که داخل چین عملا قرار می گیرد را نیز بخیه های ما بصورت همزمان در بر بگیرد تا مانع لیز خوردن احتمالی فوندوس در آینده از بین بخیه ها به بیرون و ایجاد یک فضای بزرگ به سمت بیرون شویم.

از حدود ۱ الی ۲ سانتیمتر جلوی خم کوچک در قدام؛ بخیه خود را شروع می کنیم (حتی المقدور بصورت ساب موکوزا) و به ۱ الی ۲ سانتیمتر مانده به خم کوچک در خلف؛ بخیه بعدی را در همان سطح بخیه اول می زنیم.

حاصل این کار چین خوردن کل خم بزرگ معده به داخل معده و محصور شدن آن بین بخیه ها می باشد. این کار را تا ۴ سانتیمتر مانده به پیلور ادامه می دهیم. بهتر است کل چین زدن معده را به کمک یک نخ بلند حدود ۵۰ سانتیمتری انجام دهیم تا دفعات گره زدن نخ به حداقل ممکن برسد.

به چه بیمارانی عمل پلیسه معده پیشنهاد میشود؟

در مورد بیمارانی این عمل مفید خواهد بود که آمادگی و انگیزه کافی در حفظ وزن خود؛ بعد از کاهش وزن بعلت عمل را در دراز مدت داشته باشند.

مثال مناسب این بیماران؛ جوانان چاقی هستند که بعلت عدم درایت و یا دقت کافی در دوران بچگی و یا نوجوانی با استفاده بیش از حد از غذاهای پر کالری به این بیماری مبتلا شده اند. چنانچه این افراد با پای گذاشتن به سنین جوانی و کسب بلوغ اجتماعی لازم بدنبال حضور در محیط دانشگاه و یا ورود به جامعه و مسائل مربوط به ازدواج و … از چاقی خود بعنوان یک نقطه ضعف اجتماعی در حد تنفر آزرده باشند؛ قاعدتا با کمک این عمل که بخوبی می تواند این افراد را لاغر کند؛ در فاز دراز مدت بعد از عمل بعلت کسب بلوغ اجتماعی لازم و تحمل حداقل ۳ الی ۴ سال محدودیت خورد و خوراک؛ به سمت پر خوری مجدد و مسائل مربوط به آن نخواهند رفت.